مدرسه تراز چیست؟ معرفی کلیات و مدل مفهومی الگوی مدرسه تراز در سند تحول بنیادین
مقدمه
اجرای سند تحول بنیادین آموزش و پرورش بدون یک الگوی عملیاتی روشن، امکانپذیر نیست. «مدرسه تراز» دقیقاً در پاسخ به این نیاز طراحی شده است تا مدرسه را به کانون تربیت تمامساحتی تبدیل کند و کیفیت یادگیری و تربیت را به صورت نظاممند ارتقا دهد. این بخش از دوره آموزشی، به معرفی کلیات، ضرورتها و مدل مفهومی مدرسه تراز میپردازد. ما برای شما همکاران گرامی 9 قسمت پادکست به صورت خلاصه و با زبان ساده آماده کردیم که قسمت اول را می توانید در ادامه گوش دهید و در صورت نیاز ادامه مطلب را بخوانید.
ارزشها و تحلیل وضعیت موجود خواهیم شد.
🎙 مجموعه پادکست های مدرسه تراز
قسمت اول این مجموعه اختصاص می یابد به چیستی الگوی مدرسه تراز، چرایی آن و 5 بعدی که آن را تشکیل می دهند. امیدواریم در این مسیر جدید چراغ راهی برای شما اساتید برجسته باشد.
ضرورت اجرای الگوی مدرسه تراز
چرا این الگو طراحی شد؟
با گذشت بیش از یک دهه از تدوین سند تحول بنیادین، بسیاری از اهداف آن در سطح مدرسه اجرایی نشده بود. دلیل اصلی، نبود نقشه راه مدرسهمحور بود. الگوی مدرسه تراز، این خلأ را برطرف میکند و مدیر و عوامل مدرسه را قادر میسازد تا:
- فعالیتهای مدرسه را هدفمند کنند
- برنامهریزی بر اساس شواهد داشته باشند
- نقش خانواده و جامعه محلی را در تربیت تقویت کنند
- نتایج آموزش و تربیت را بهطور اندازهپذیر ارزیابی کنند
اهداف اجرای الگوی مدرسه تراز
سه هدف کلیدی این الگو
الگوی مدرسه تراز با هدف ایجاد تحول مؤثر و پایدار در مدارس تدوین شده است. مهمترین اهداف آن عبارتاند از:
۱. ارتقای کیفیت تعلیم و تربیت
مدرسه تراز بر آموزش عمیق، تربیت اخلاقی، و رشد همهجانبه دانشآموز تأکید دارد.
۲. تقویت مشارکت عوامل سهمیم و مؤثر
مربیان، دانشآموزان، خانواده و جامعه محلی، همگی نقش فعال در اداره و پیشرفت مدرسه دارند.
۳. توسعه شایستگیهای عمومی و حرفهای معلمان
معلم در مدرسه تراز فقط ارائهدهنده محتوا نیست؛ بلکه مربی، پژوهنده و تسهیلگر یادگیری است.
پنج بُعد اصلی الگوی مدرسه تراز
مدل مفهومی مدرسه تراز شامل ۵ بُعد کلیدی است که همه برنامههای راهبردی و عملیاتی مدرسه باید بر اساس آن طراحی شوند.
۱. مدیریت و راهبری مدرسه
این بُعد شامل برنامهریزی راهبردی، مدیریت منابع مالی و انسانی، رویکرد مشارکتی و تصمیمگیری مبتنی بر پژوهش است. مدیر مدرسه نقش محور تحول را دارد.
۲. برنامه آموزشی و تربیتی
این بُعد بر طراحی فرصتهای متنوع یادگیری، بهکارگیری روشهای فعال تدریس، برنامههای ویژه مدرسه (بوم)، و هدایت و مشاوره دانشآموزان تمرکز دارد.
۳. محیط تربیت
شامل فضای کالبدی امن و شاداب، جو اخلاقی و فرهنگی مدرسه، و توسعه محیط فناورانه برای یادگیریهای ترکیبی و دیجیتال است.
۴. کنشگران اصلی مدرسه
در این بُعد، نقش مربیان، دانشآموزان، خانوادهها و جامعه محلی در ایجاد مدرسهای پویا و همافزا مورد توجه قرار میگیرد.
۵. نتایج و پیامدها
این بُعد نشاندهنده خروجی نهایی مدرسه تراز است:
کسب شایستگیهای پایه، پیشرفت تحصیلی، رضایت و تعلق دانشآموزان و معلمان، و نقشآفرینی اجتماعی مدرسه.
جمعبندی
کلیات و مدل مفهومی مدرسه تراز، پایههای فکری اجرای سند تحول بنیادین را تشکیل میدهد. در جلسات بعدی آموزش، وارد مراحل عملیاتیتر مانند تدوین چشمانداز، مأموریت، ارزشها و تحلیل وضعیت موجود خواهیم شد.